Mijn kijk op Nijmegen

Op dit moment, mei 2022, werken de beoogde coalitiepartners, GroenLinks, D66 en Stadspartij aan een coalitieakkoord en er zijn verschillende ‘stadsgesprekken’ georganiseerd, bijeenkomsten waar inwoners van Nijmegen hun wensen en ideeën naar voren kunnen brengen. Als je niet op deze stadsgesprekken aanwezig kon zijn, kon je ook een schriftelijke bijdrage leveren door een mail te sturen naar mijnkijkop@nijmegen.nl. Onderstaande tekst heb ik ingestuurd. Het is een bewerking van een eerder artikel uit oktober 2019, maar het heeft nog niet aan actualiteit ingeboet.

In 2040 is Nijmegen erop ingericht om vooral de ‘zwakkere/kwetsbare’ bewoners – kinderen, ouderen, mensen met beperkingen – in staat te stellen om zelfstandig en veilig in de stad te wonen en zich te verplaatsen. Een stad waarin zowel een achtjarig kind als een tachtig-plusser zich veilig en zelfstandig van A naar B kan begeven, is een stad waarin iederéén veilig en zelfstandig van A naar B kan. Met veilig bedoelen we sociaal veilig en verkeersveilig.

Bedenk daarbij ook dat meer dan 60% van de inwoners van Nijmegen niet zelfstandig beschikken over een auto. De inrichting van de stad gericht op autoverkeer doet de meerderheid van de Nijmegenaren tekort en met name de meest kwetsbare groepen.

In 2040 is de stad toegankelijk ingericht voor mensen met beperkingen volgens het Triple A-principe: Accesibility for all Ages and all Abilities, toegankelijk voor mensen van elke leeftijd, met of zonder beperking.

In 2040 is er in de stad geen ruimte meer voor persoonlijk en individueel vervoer in door fossiele brandstof aangedreven voertuigen die 1500 of 2000 kilo wegen. Mobiliteit in de stad is bij uitstek actieve mobiliteit: lopen en fietsen, al dan niet met elektrische ondersteuning. De voertuigen bieden plaats aan een of twee personen en wegen doorgaans niet meer dan 200 of 300 kilo. Met een maximumsnelheid van 30 kilometer per uur gebeuren er vrijwel nooit ongelukken en als er wel een aanrijding plaatsvindt, is die nooit dodelijk en levert relatief weinig letsel op.

De maximumsnelheid in de stad is 30 kilometer per uur en in gebieden waar veel voetgangers zijn 15 kilometer per uur. Gemotoriseerde voertuigen zijn voorzien van ISA, Intelligente SnelheidsAssistentie. Het systeem weet exact waar welke snelheidslimieten gelden en voorkomt dat de voertuigen harder kunnen rijden dan ter plekke is toegestaan. Gemak dient de mens!

Dankzij de snelheidslimiet van 30 kilometer per uur is er een vrijwel volledige vermenging van alle verkeersdeelnemers. Voor wie daar gebruik van wil maken, zijn er gescheiden fietspaden.

Voor mensen die om wat voor reden dan ook niet zelfstandig kunnen of willen reizen, zijn er verschillende duurzame vervoersdiensten als tandemtaxi’s, fietstaxi’s, duofietsen en andere meerpersoonsfietsen beschikbaar. Ook rijden er enkele tientallen zonnetreintjes diverse pendeldiensten in de stad. Als 200 Nijmegenaren een basisinkomen krijgen, kunnen zij een sluitend vervoerssysteem bedienen voor al die Nijmegenaren die zich niet zelfstandig kunnen verplaatsen.

De bevoorrading van winkels en horeca wordt verzorgd door innovatieve bak- en vrachtfietsen en andere lichte elektrische vrachtvoertuigen. Voor de sporadisch noodzakelijke grote vrachten worden vrachtwagens ingezet. De chauffeurscabines van deze vrachtwagens zijn ontworpen naar het evenbeeld van stadsbussen: de chauffeur zit op ooghoogte met het overige verkeer en hij of zij heeft rondom zicht. Dodehoekdoden komen in 2040 niet meer voor. Sowieso zijn verkeersdoden in de stad in 2040 een zeldzaamheid.

Gratis autoparkeren voor de deur bestaat niet meer in 2040. Particuliere auto’s, voor zover mensen die nog hebben, worden op verzamelplaatsen aan de rand van de wijk geparkeerd. De enorme extra ruimte die dat oplevert, wordt ingenomen door fietsparkeerplekken, ook voor driewielfietsen, bakfietsen, duofietsen en dergelijke, en door bomen en planten. Overal staan bankjes en andere zitgelegenheden. Kinderen kunnen net als in de jaren 50, 60 en 70 van de vorige eeuw gewoon op straat spelen. De straat is weer een plaats voor ontmoeting.

In 2040 kent Nijmegen, naar het voorbeeld van de Colombiaanse hoofdstad Bogotá, een zogenaamde Ciclovía, een ‘fietsweg’ ter ontspanning, waarop je kunt wandelen, joggen, hardlopen, skaten, fietsen, dansen, sprintjes organiseren, wat je maar wilt. Daarvoor wordt elke zondagochtend een aantal doorgaande wegen van 07.00 tot 14.00 uur afgesloten voor gemotoriseerd verkeer. Vanaf het kruispunt in Lent bij Het Witte Huis zijn de Mauritssingel en Waalbrug autovrij, net als de Canisiussingel, Oranjesingel, een deel van het Keizer Karelplein en de Graafseweg; vervolgens de Wijchenseweg, het Takenhofplein, de Van Schuylenburgweg en de Van Apelternweg. Voor ander, noodzakelijk, gemotoriseerd verkeer zijn er voldoende andere wegen beschikbaar op de zondagochtend.

Deze prachtige Ciclovía (Via Nimma? / Via Vitalis?) verbindt verschillende wijken van Nijmegen en zorgt ervoor dat bewoners makkelijker met elkaar in contact komen. Iedere Nijmegenaar, die dat wil, kan ongehinderd door gemotoriseerd verkeer het hele traject in alle vrijheid afleggen.

Iedereen vrij en veilig van A naar B, waarbij niet de auto maar de mens centraal staat: dat is Nijmegen 2040.